İzlanda'ya kuzey ışıkları için gelen hemen herkes aynı sayıyı ezberliyor: Kp. Oysa Kp, gezegen ölçeğinde jeomanyetik hareketliliği özetleyen kaba bir ortalama. Reykjavík'in 40 kilometre kuzeyinde bulut var mı, onu size söylemez.
Önce buluta, sonra güneşe bakın
Sıralama şu: bulut, sonra parçacık akışı, sonra ay. Veðurstofa Íslands'ın bulut haritası (vedur.is/vedur/spar/) beyaz alanları açık gökyüzü olarak gösterir. Ekranın yarısından fazlası yeşilse — yani bulutluysa — Kp 7 bile olsa arabaya binmenin anlamı yok.
Parçacık akışını NOAA'nın 30 dakikalık tahmininden takip ediyoruz. Buradaki asıl değişken Bz: manyetik alanın güneye dönük bileşeni. Negatifse (ideali −5 nT ve altı) Dünya'nın manyetosferi kapıyı açıyor demektir. Bz pozitifken Kp 5 görmek, kapısı kilitli bir eve elinizde anahtarla bakmaya benziyor.
Kp 3 ve Bz −8 olan bir gece, Kp 6 ve Bz +2 olan bir geceden neredeyse her zaman daha iyidir.
Ay evresini hafife almayın
Dolunay, zayıf bir perdeyi tamamen yıkar. Şubat ve mart aylarında dolunaya denk gelen haftaları baştan eliyoruz; yeni ay çevresindeki on gün, aynı Kp değerinde çok daha koyu bir gökyüzü demek.
Ne kadar uzağa sürmeli?
Basit kuralımız: açık gökyüzüne ulaşmak için 90 dakikadan fazla sürmek gerekiyorsa, o gece kalıyoruz. Kış yollarında 90 dakikalık bir tahmin pratikte iki saate çıkıyor ve dönüşte yorgunluk, gördüğünüz her şeyin değerini düşürüyor.
Gece için kısa liste
- Bulut haritası: en az %60 açık
- Bz: negatif ve son bir saattir negatif kalmış
- Ay: yeni aya yakın ya da geç doğuyor
- Yol: tek şerit, buzlanma uyarısı yok
- Termos: dolu
Bu beş maddeden dördü tutuyorsa gidin. Üçü tutuyorsa yatağınıza dönün — İzlanda'da ışıklar için ikinci bir gece hep vardır.
